Sanat üzerine peşpeşe denemeler - 3

Sanat üzerine peş peşe denemeler
Pasaj 3

Sanat ve propaganda

Sanat, etkili bir manipulasyon yöntemidir. En erken dönemlerden beri bir propaganda aracı olagelmiştir. Kimisi avladığı hayvanın figürünü çizmiştir duvara ve böylece kahramanlığını ebedileştirmeye çabalamıştır, kimisi heybetli bir heykelini yaptırtmıştır ve böylece iktidarını pekiştirmiştir.

Sanatsal dil

Sanatsal anlatım, diğer anlatım biçimlerinden önemli biçimde ayrılır. Belirli kurallarından bahsetmek olası değil fakat yarattığı etki belli referans kabulleriyle çözümlenebilir.

Büyüsellik atfedilen sanatsal dil, kişinin zihninin sadece mantık kısmına değil, aynı zamanda tinsel tarafına da etki eder. Reklam filmlerinin, siyasal propaganda şarkılarının etkisinin büyüklüğü, sanatsal dilin etkileyiciliğindedir.

Sanat ve yabancılaşma

Sanatın iş olması, sanatın bittiği zamandır. Toplumsal iş bölümü, profesyonelleşmeyi beraberinde getirir. Profesyonelleşme de, ilgilenilen alanın dışındaki alanlarla ve “bütün” ile olan ilişkinin yitirilmesine veya zayıflamasına yol açar.

Bu ilişkinin yitirilmesi, insanın işine yabancılaşmasıdır. Kendini edimleri üzerinden “var eden”/ ”gerçekleyen” insanın, bu edimlerle olan ilişkisinin zayıflaması ve çarpıklaşması, insanın kendine yabancılaşmasını getirir.
Bu bağlamda, sanatın iş olması ve “sanatçı” kavramının ortaya çıkması, sanatın sonunun ifadesidir. Artık sanat eseri bir metadan başka bir şey değildir.


Eser ile eseri yaratanın tersinir ilişkisini göz önünde bulundurarak şunu söyleyebiliriz ki, eserin değerini belirleyen piyasa, eseri üreteni de belirleyecektir. Böylece egemen ideolojinin ve mevcudun devamını isteyen ve bu yönde eserler üreten “sanatçı”lar oluşacaktır. Ki bu da, sanatın yıkıcı ve kendinden öncekini gericileştiren “devrimci” duruşuna taban tabana zıttır. Bu muhafazakarlık, yıkılmaya mahkumdur.

Serdar Türkmen
serdaryturkmen@gmail.com
25 Temmuz 2008



===============================================
FIRTINA...FIRTINA...FIRTINA...FIRTINA...FIRTINA...FIRTINA...
===============================================