AYIP DENEN BİRŞEY VAR !!!
Ayıp nedir sizce? Yüzyıllar içinde oluşan bu kavram, kültür ve geleneklerden farklı bir düzlemde olmamakla birlikte, onlarla aynı süreçte meydana gelmiştir. Ayıp dediğimiz şeyler, bir toplumda bir anda oluşmaz. Belirli kültürel aşamalardan geçerek, toplum tarafından benimsenmeyen ya da uygun görülmeyen, diğer insanlar tarafından hoş karşılanmayan davranışlardır. Din, kültürel ve sosyal yaşam, coğrafi konum, insan ilişkileri, geri kalmışlık ve modernite ayıpların alt yapısını oluşturan başlıca etmenlerdir. Yaşamın toplu olarak paylaşıldığı yerlerde var olan kural ve yasakların en alt basamağıdır. Bu kavram altında bireysel ve toplumsal ayıplardan bahsedebiliriz.
Toplumsal ayıpların genellikle saygı çerçevesi içinde var olduğunu söyleyebiliriz yaşadığımız coğrafyada. Hatta saygı göstermemek bile başla başına bir ayıptır. Genelde hiyerarşik bir düzlemde olan ilişkilerimizde, yaş ve statü yükseldikçe ayıplar da çoğalır. Bu kavram özgürlükten uzaktır çünkü diğerlerine göre belirlenir davranışlarımız. Büyüklerin yanında sigara içmek, dağınık bir şekilde oturmak, aile içinde cinsellikten bahsetmek, 4 duvar dışında öpüşmek-sevişmek, öğretmenlerimize, anne babaya karşılık vermek ayıptır mesela anadolu kültüründe. Cinsel organların türkçe isimlerinin söylenmesi en büyük ayıplardan biri olduğu için, bu kelimelerin ‘’vajina, anüs’’ gibi Latince karşılıklarını söylemek gerekir çoğu zaman.
Bireysel ayıplar ise genellikle, karşılıklı ilişkilerde meydana gelen durumlardır. Burada insanların birbirlerine karşı beklentileri söz konusudur. Mesela düğün yaparken bir tanıdığınızı davet etmemek, o kişiye karşı yapılan bir ayıp olarak görülür. Ya da bir arkadaşınız hakkındaki özel bazı şeyleri başkasıyla paylaşmak da ayıptır. Bazen de ilişkilerde olmaması gereken ‘’kaka’’ davranışlar bu kavram içine girebilir.
Batı ile ufak bir karşılaştırma yaptığımızda, bu tür kavramların çok farklı bir düzlemde olduğunu çok rahat görebiliriz. Örneğin bir Avrupa ülkesinde, sinema salonunda film izlerken, film bittiğinde sahne kararana kadar beklememek ayıptır. O eseri oluşturan isimler son derece önemlidir ve izleyiciler, onlara duyduğu saygıdan dolayı sonuna kadar beklerler. Emeğe saygı var çünkü. Kendi coğrafyamıza baktığımızda ise, sinema salonlarında insanlar hala kendilerini evde hissetmek adına ayakkabılarını çıkarmakta ve kendi aralarında çok rahat ve sesli bir şekilde konuşmaktadırlar. Ama bildiğimiz gibi, bu davranışa karşı herhangi bir yaptırım uygulayamayız, sadece o kişiyi ‘’ayıplarız’’.
Belki ayıp olacak ama bu yazıya toparlayıcı bir sonuç bölümü yazmıyorum. Fakat insanların bu tür kavramları sorgulamadan kabullenip, çaktırmadan kendi ve diğerlerinin hayatlarına sokmalarından rahatsız olduğumu belirtmek istiyorum. Kim bu durumdan ne kadar hoşnut veya rahatsız bilemem ama ayıpsız bir yaşam güzel olurdu herhalde diye düşünüyorum ve bu yazıyı okuduktan sonra bu kavram ve getirdikleri/götürdükleri üzerine düşünmenizi istiyorum.
FIRTINA...FIRTINA...FIRTINA...FIRTINA...FIRTINA...FIRTINA...FIRTINA...
===============================================
0 Yorum ve Eleştirilerinizi bekliyoruz:
Yorum Gönder